Mieszkanie na ostatnim piętrze z oknem od południa bywa w lipcu trudne do wytrzymania, bo słońce grzeje przez szybę od rana do wieczora, a klimatyzacja tylko łata problem, którego lepiej byłoby uniknąć wcześniej. Rachunki za prąd rosną, a temperatura w pomieszczeniu i tak spada dopiero po zachodzie. Coraz częściej w takich sytuacjach pada pytanie o żaluzje fasadowe, montowane na zewnętrznej stronie budynku, jeszcze przed szybą. W dalszej części artykułu wyjaśniam, czym różnią się od zwykłych rolet, z jakich materiałów je robi się najczęściej i na co warto zwrócić uwagę, zanim ktoś zdecyduje się na montaż.

Czym różnią się żaluzje fasadowe od zwykłych rolet?

Rolety okienne montuje się zazwyczaj wewnątrz pomieszczenia albo w skrzynce nad oknem. Żaluzja fasadowa działa inaczej, bo jej lamele osłaniają okno z zewnętrznej strony elewacji, przed szybą, więc promienie słoneczne nie docierają do wnętrza i nie ogrzewają powietrza w środku.

Ta różnica ma znaczenie dla temperatury w pomieszczeniu przez cały sezon letni. Żaluzja fasadowa zewnętrzna blokuje promieniowanie słoneczne jeszcze przed szybą, dlatego wnętrze nagrzewa się wolniej niż przy roletach montowanych od wewnątrz. Osoby mieszkające na wyższych piętrach albo w domach z dużymi przeszkleniami od strony południowej zauważają tę różnicę zwłaszcza w lipcu i sierpniu, kiedy temperatura za oknem przekracza trzydzieści stopni.

Żaluzje fasadowe zewnętrzne a wewnętrzne – różnice w montażu i działaniu

Choć nazwy brzmią podobnie, żaluzje fasadowe zewnętrzne i żaluzje fasadowe wewnętrzne to dwa różne rozwiązania, sprawdzające się w innych sytuacjach.

Zewnętrzna wersja jest mocowana na konstrukcji przytwierdzonej do elewacji, ponad oknem albo wzdłuż całej wysokości przeszklenia. Lamele obracają się i pozwalają regulować dopływ światła bez pełnego zaciemnienia pomieszczenia. Wewnętrzna odmiana, mimo nazwy, działa raczej jak dodatkowa osłona zamontowana za szybą, w przestrzeni między oknem a parapetem. Sprawdza się głównie tam, gdzie elewacja nie pozwala na montaż konstrukcji zewnętrznej, na przykład w budynkach zabytkowych albo objętych ochroną konserwatorską.

W praktyce projektowej częściej wybierane są zewnętrzne żaluzje fasadowe, bo dają większą kontrolę nad ilością wpadającego światła i lepiej ograniczają nagrzewanie się szyby. Rolety fasadowe bywają z nimi mylone, choć różnią się konstrukcją. Roleta to jednolita tafla materiału zwijana w rulon, a żaluzja składa się z ruchomych lameli, które można ustawić pod różnym kątem.

Z jakich materiałów wykonuje się żaluzje elewacyjne?

Materiał wpływa na to, jak długo konstrukcja wytrzyma deszcz, wiatr i wahania temperatury w ciągu całego roku, więc warto poznać różnice między dostępnymi wariantami przed rozmową z wykonawcą.

Na rynku dominują trzy typy lameli, różniące się kształtem przekroju:

• lamela typu C – zaokrąglona, najczęściej stosowana w budynkach mieszkalnych, dobrze radzi sobie z podmuchami wiatru dzięki obłej konstrukcji;
• lamela typu Z – płaska, z zagiętymi krawędziami, daje większą sztywność i lepiej zaciemnia pomieszczenie po zamknięciu;
• lamela typu S – łagodnie profilowana, coś pomiędzy typem C i Z, spotykana rzadziej, głównie w obiektach komercyjnych.

Same lamele wykonuje się zwykle z aluminium, czasem lakierowanego w kolorze z palety RAL, co pozwala dopasować konstrukcję do koloru elewacji. Aluminium jest lekkie i nie rdzewieje, choć przy silniejszym uderzeniu mechanicznym może się wgnieść, co warto uwzględnić przy budynkach położonych blisko ruchu pieszego albo parkingu.

Sterowanie żaluzjami fasadowymi – ręcznie, elektrycznie czy automatycznie

Sposób obsługi wpływa na codzienny komfort i zwykle zależy od wysokości budynku oraz liczby okien objętych osłoną. Nie każde z tych rozwiązań sprawdzi się w każdym budynku.

W domach jednorodzinnych z niewielką liczbą okien nadal spotyka się sterowanie ręczne za pomocą korby. Rozwiązanie to ogranicza koszt instalacji, ale wymaga fizycznego dostępu do mechanizmu przy każdej regulacji. Sterowanie elektryczne, uruchamiane przełącznikiem na ścianie, sprawdza się przy oknach umieszczonych wysoko lub trudno dostępnych. Trzecia opcja, automatyka pogodowa, reaguje na nasłonecznienie i siłę wiatru. Żaluzja podnosi się samodzielnie przy silnym wietrze, żeby uniknąć uszkodzenia lameli, a opada, gdy czujnik wykryje intensywne słońce.

W budynkach wielorodzinnych i biurowych automatyka pogodowa ogranicza ryzyko zniszczenia konstrukcji podczas nagłych burz, bo mechanizm reaguje szybciej niż zdążyliby zareagować mieszkańcy. Koszt takiego rozwiązania jest wyższy, ale przy większej liczbie okien zwraca się przez mniejszą liczbę awarii i zgłoszeń serwisowych.

Ile kosztuje montaż żaluzji fasadowych?

Cena zależy od kilku zmiennych naraz, więc trudno podać jedną uniwersalną kwotę bez znajomości konkretnego projektu.

Na koszt wpływają przede wszystkim wymiary okna, typ lameli, sposób sterowania oraz liczba osłanianych otworów. Orientacyjne relacje cenowe dla żaluzji zewnętrznych fasadowych montowanych w domu jednorodzinnym wyglądają tak:

Rodzaj sterowania	Poziom kosztu za jedno okno	Typowe zastosowanie
Ręczne (korba)	najniższy	domy jednorodzinne, kilka okien
Elektryczne	średni	okna umieszczone wysoko, trudno dostępne
Automatyka pogodowa	najwyższy	budynki wielorodzinne, biurowe, duże elewacje

Dokładną wycenę warto zawsze zestawić z kilkoma wykonawcami. Różnice w cenie samego montażu bywają większe niż różnice w cenie materiałów, a to często decyduje o ostatecznym koszcie całej inwestycji.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze żaluzji fasadowej do konkretnego budynku?

Decyzja o konkretnym modelu zależy od układu elewacji, kierunku okien i od tego, kto będzie obsługiwał osłony na co dzień.

Przed podjęciem decyzji warto sprawdzić kilka elementów:

1. Kierunek okien względem stron świata – elewacja południowa i zachodnia wymaga mocniejszej osłony niż okna skierowane na północ.
2. Siłę wiatru w danej lokalizacji – budynki na otwartym terenie, na przykład blisko morza, potrzebują konstrukcji odpornej na silne podmuchy.
3. Regulamin wspólnoty lub spółdzielni – w budynkach wielorodzinnych zmiana wyglądu elewacji często wymaga zgody zarządu.
4. Dostępność serwisu w regionie – naprawa mechanizmu elektrycznego bywa trudniejsza, jeśli najbliższy serwisant działa w innym mieście.

Warto też zapytać wykonawcę o gwarancję na mechanizm i na lamele osobno, bo producenci różnie traktują te dwa elementy.

Częste błędy przy montażu żaluzji elewacyjnych

Część problemów z osłonami fasadowymi wynika nie z jakości samego produktu, a z błędów popełnionych na etapie doboru albo montażu.

Do najczęściej powtarzających się sytuacji należy pomijanie parametrów wiatru przy wyborze mocowania oraz montaż zbyt lekkiej żaluzji zewnętrznej na dużej elewacji, gdzie przy silniejszym podmuchu lamele mogą się wygiąć. Zdarza się też brak konsultacji z zarządcą budynku przed zmianą wyglądu fasady, a także wybór sterowania ręcznego w miejscach o utrudnionym dostępie, na przykład na piętrach bez balkonu. Każdy z tych błędów da się naprawić. Wymaga to jednak zwykle dodatkowego kosztu, którego można by uniknąć, gdyby projekt skonsultowano wcześniej z osobą znającą lokalne warunki.

Zanim zdecydujesz się na montaż

Żaluzja fasadowa nie rozwiąże wszystkich problemów z nagrzewaniem się pomieszczeń, ale w wielu budynkach ogranicza je zauważalnie, zwłaszcza w połączeniu z dobrze dobranym przeszkleniem. Wybór konkretnego typu lameli, sposobu sterowania i mocowania zależy od warunków na miejscu, więc dobrze sprawdza się rozmowa z kilkoma wykonawcami przed podpisaniem umowy. Osoby planujące montaż na większej elewacji zyskują sporo, sprawdzając wcześniej lokalne warunki wietrzne i zasady obowiązujące we wspólnocie mieszkaniowej.

Żaluzje fasadowe dostępne w tym miejscu.